Xuất khẩu kết cấu thép tiền chế thường đi bằng container Flat Rack 40 feet (tải 38,8 tấn, loại cao 52,5 tấn theo thông số hãng ONE) hoặc Open Top 40 feet khi kiện chỉ cao quá nóc. Chọn sai loại cont là trả giá ngay bằng cước lost slot, rớt tàu hoặc kiện trầy sơn, gỉ sét khi tới công trường.
Cột, kèo, dầm dài gần 12 m và các khối hộp cao hơn 2 m không xếp vào cont khô được. Chúng phải đóng trên Flat Rack ngay tại xưởng, chằng xích, phủ bạt rồi chạy xe quá khổ ra cảng Cát Lái hoặc Cái Mép.
Bài này đi hết chuỗi việc của một lô xuất khẩu kết cấu thép: chọn cont, kéo vỏ rỗng về nhà máy, cẩu, lashing, chứng từ đi Mỹ, giấy phép, chi phí và hai lô thật Project Shipping đã làm.
Xuất khẩu kết cấu thép đi bằng loại container nào?
Xuất khẩu kết cấu thép phần lớn đi Flat Rack, vì kiện thép thường vừa rộng vừa nặng, lại cần cẩu đặt từ trên xuống và chằng từ hai bên hông. Container Flat Rack chỉ có sàn và hai vách đầu, nên kiện rộng hơn sàn vẫn đặt được, chỉ phải khai hàng quá khổ (OOG) với hãng tàu.
Open Top phù hợp khi kiện chỉ cao quá nóc, chiều ngang còn lọt khung nóc và tổng tải nhẹ hơn khoảng 26 tấn. Hàng dài hơn một Flat Rack hoặc quá to thì chuyển sang tàu hàng rời (Break Bulk). Tàu Ro-Ro dùng cho thiết bị có bánh hoặc kiện đặt trên rolltrailer, với kết cấu thép thì ít gặp hơn.
| Phương án | Khi nào dùng | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Flat Rack 40 feet (42P3) | Kiện rộng, nặng, cột kèo dài tới khoảng 11,6 m | Lòng rộng giữa 2 ray hông khoảng 2,2 m; kiện vượt phủ bì 2,44 m bị hãng tàu tính thêm chỗ |
| Flat Rack 40 feet cao (45P3) | Kiện nặng tập trung, cần sàn gia cường | Tải tới 52,5 tấn nhưng xe đường bộ vẫn bị giới hạn bởi tải trọng cho phép của tuyến |
| Open Top 40 feet | Kiện chỉ cao quá nóc, chiều ngang lọt khung nóc | Khung nóc khoảng 11,8 m × 2,23 m, nhỏ hơn lòng cont; tải chỉ khoảng 26,6 tấn |
| Break Bulk (tàu hàng rời) | Kiện dài hơn 12 m, rộng lớn, nhiều kiện trên một chuyến | Cần cảng có cẩu tàu hoặc cẩu bờ, giá tính theo m³ hoặc tấn |
| Ro-Ro | Kiện đặt trên rolltrailer hoặc thiết bị có bánh | Phụ thuộc lịch tàu Ro-Ro theo tuyến |
Muốn so kỹ hai loại cont, xem bài phân biệt Flat Rack và Open Top. Thông số chi tiết dưới đây lấy theo bảng của hãng ONE, đơn vị mm và kg.
| Thông số | Flat Rack 40 feet | Flat Rack 40 feet cao | Open Top 40 feet |
|---|---|---|---|
| Dài lòng | 11.652 | 11.658 | 12.022 (khung nóc 11.798) |
| Rộng lòng | 2.208 | 2.374 | 2.350 (khung nóc 2.230) |
| Cao lòng | 1.955 | 2.264 | 2.348 |
| Chiều cao sàn (đế) | khoảng 640 | khoảng 630 | không áp dụng |
| Vỏ cont | 6.200 | 6.250 | 3.880 |
| Tải hàng tối đa | 38.800 | 52.500 | 26.600 |
Quy trình xuất khẩu kết cấu thép bằng Flat Rack: 6 bước
Một lô xuất khẩu kết cấu thép bằng Flat Rack đi qua 6 bước, từ lúc gửi bản vẽ cho hãng tàu đến khi cont hạ bãi cảng. Bước nào thiếu thông tin đều đẩy lùi ngày tàu.
1Gửi thông số từng kiện để hãng tàu duyệt hàng quá khổ
Với hàng xuất khẩu kết cấu thép, hãng tàu cần dài, rộng, cao, trọng lượng và vị trí trọng tâm của từng kiện, kèm sơ đồ xếp trên Flat Rack. Họ dựa vào đó để tính lost slot và quyết định có nhận hàng hay không. Chỉ gửi tổng tấn thì hồ sơ thường bị trả lại để bổ sung.
2Đặt chỗ và kéo vỏ Flat Rack rỗng về nhà máy
Vỏ Flat Rack ít hơn cont khô nhiều, nên lô xuất khẩu kết cấu thép cần đặt chỗ sớm. Vỏ rỗng được kéo về xưởng trên mooc lùn và đóng hàng ngay trên mooc, tiết kiệm một lượt nâng hạ container và không cần bãi rộng để đặt cont xuống đất.
3Cẩu kiện lên sàn và kê gỗ
Xưởng có cổng trục thì dùng cổng trục; không có thì thuê xe cẩu bánh lốp, khối nặng có thể cần 2 xe cẩu nâng cùng lúc. Dây cẩu bản vải ôm đáy kiện giữ được lớp sơn, cáp thép trần dễ cắt vào cạnh và làm tróc sơn. Gỗ kê phải là gỗ đã xử lý theo ISPM 15.
4Lashing, che bạt, quấn màng co
Kiện được chằng chéo về hai phía bằng xích có tăng đơ hoặc dây chằng bản vào vòng lashing trên dầm hông Flat Rack. Hàng xuất khẩu kết cấu thép sơn hoàn thiện nên phủ bạt và quấn màng co để hạn chế hơi muối trên biển. Tùy hãng tàu và loại hàng, lô có thể phải qua giám định lashing trước khi hạ bãi.
5Thủ tục hải quan xuất khẩu
Khai tờ khai xuất theo nhóm HS 7308 (kết cấu thép) hoặc mã phù hợp từng kiện, kèm invoice, packing list chi tiết từng kiện và hợp đồng. Hàng thép xuất thường phải chứng minh nguồn nguyên liệu khi xin C/O, nên chuẩn bị sẵn bảng kê vật tư.
6Chạy xe quá khổ ra cảng, hạ bãi trước giờ cắt máng
Flat Rack có hàng thường làm xe vượt khổ rộng hoặc cao, nên phải có giấy phép lưu hành và chạy đúng khung giờ được phép. Cont phải hạ bãi trước giờ cắt máng (cut-off) của hãng tàu, trễ là rớt sang chuyến sau.
Case thực tế: 2 lô xuất khẩu kết cấu thép Project Shipping đã làm
Hai lô dưới đây là hàng của khách hàng sản xuất kết cấu thép tiền chế, đóng Flat Rack 40 feet tại xưởng rồi chạy ra cảng xuất tàu. Kích thước, trọng lượng từng kiện và tên chủ hàng không công bố để bảo mật thông tin khách hàng.
Lô 1: 8 Flat Rack từ KCN Nhơn Trạch III ra cảng Cát Lái (11/2023)
| Hạng mục | Thực tế |
|---|---|
| Hàng hóa | Khối kết cấu thép dạng hộp sơn xám có sườn gia cường, kèm kiện thép tấm bọc nilon trên pallet |
| Tuyến | Nhà máy trong KCN Nhơn Trạch III (Đồng Nai) → cảng Cát Lái, khoảng 29 km |
| Phương tiện | 8 Flat Rack 40 feet (42P3) đặt trên mooc lùn nhiều trục, đầu kéo 3 trục |
| Thời gian | Đoàn xe chở Flat Rack rỗng xếp hàng trong KCN lúc 6 giờ sáng 18/11/2023 |
| Khó khăn | Khối hộp cao, rộng phải cẩu lên Flat Rack ngay trên mooc, có cont chở 2 khối |
| Cách xử lý | 2 xe cẩu bánh lốp nâng từng khối bằng dây cẩu bản vải; chằng dây bản cam, phủ bạt các kiện cần che |
| Bằng chứng | Ảnh hiện trường lưu trong kho case của Project Shipping |
Chi tiết từng bước của lô này có trong bài vận chuyển kết cấu thép tiền chế bằng 8 Flat Rack.
Lô 2: 4 Flat Rack từ Bình Dương ra Gemalink, đi Columbus, Ohio (4/2024)
| Hạng mục | Thực tế |
|---|---|
| Hàng hóa | Kết cấu thép tiền chế, nhiều kiện kê gỗ, phủ bạt xanh, quấn màng co |
| Tuyến | Bình Dương → cảng Gemalink (Cái Mép), khoảng 90 km → Columbus, Ohio, Mỹ |
| Phương tiện | 4 Flat Rack 40 feet loại 42P3 và 45P3, đầu kéo 3 trục kéo mooc lùn |
| Phạm vi | Thủ tục hải quan xuất khẩu và trucking ra cảng |
| Yêu cầu | Hàng đi Mỹ, cần chằng chắc và che kín để hạn chế trầy sơn trên chặng biển dài |
| Cách xử lý | Đóng hàng dưới cổng trục 20 tấn; chằng xích tăng đơ chéo hai phía vào vòng lashing |
| Bằng chứng | Ảnh hiện trường lưu trong kho case của Project Shipping |
Toàn bộ diễn biến lô hàng xuất khẩu kết cấu thép đi Mỹ này nằm ở bài vận chuyển kết cấu thép đi Mỹ bằng 4 Flat Rack.
Giấy phép lưu hành khi chở Flat Rack ra cảng
Flat Rack chở hàng xuất khẩu kết cấu thép thường làm xe vượt khổ, vì chiều cao đế Flat Rack 40 feet khoảng 0,64 m cộng thêm vào chiều cao kiện và mooc. Theo Thông tư 12/2025/TT-BXD, sửa đổi bởi Thông tư 19/2026/TT-BXD, xe bị coi là chở hàng siêu trường khi có ít nhất một kích thước vượt ngưỡng dưới đây và phải có giấy phép lưu hành trước khi chạy.
| Tiêu chí | Ngưỡng phải xin phép |
|---|---|
| Chiều dài xếp hàng | Trên 20,0 m |
| Chiều rộng | Trên 2,5 m |
| Chiều cao | Trên 4,2 m; xe chở container trên 4,35 m |
| Khối lượng toàn bộ xe | Trên 48 tấn (hàng siêu trọng) |
| Cơ quan cấp | Sở Xây dựng, giấy phép dùng cho xe chạy trong phạm vi cả nước |
Các cảng đều không chấp nhận hàng quá khổ cao hơn giấy phép dù 1 cm, không quá tải dù 1 kg. Project Shipping có giấy phép thường trực cho hàng rộng tới 4,5 m; hồ sơ cấp mới khoảng 2 ngày làm việc khi đủ giấy tờ. Quy trình xin phép chi tiết nằm ở bài thủ tục vận chuyển siêu trường siêu trọng.
Chi phí xuất khẩu kết cấu thép gồm những khoản nào?
Chi phí xuất khẩu kết cấu thép không có một con số chung, vì phụ thuộc kích thước từng kiện, tuyến biển và cự ly từ xưởng ra cảng. Bảng dưới liệt kê 8 khoản thường có trong một lô, để chủ hàng so báo giá cho đủ.
| Khoản chi phí | Phụ thuộc vào |
|---|---|
| Cước biển hàng quá khổ | Số lost slot hãng tàu tính theo kích thước tràn hông, tràn nóc |
| Phụ phí OOG, lashing tại cảng | Biểu phí từng hãng tàu và cảng xuất |
| Kéo vỏ rỗng và trucking ra cảng | Cự ly, loại mooc, số chuyến, khung giờ chạy |
| Cẩu tại xưởng | Trọng lượng kiện, có cổng trục sẵn hay phải thuê xe cẩu |
| Vật tư chằng, kê, che | Số điểm chằng, xích, tăng đơ, gỗ ISPM 15, bạt, màng co |
| Giấy phép, xe dẫn đường | Kích thước xe sau khi xếp hàng và tuyến đi |
| Thủ tục hải quan, C/O | Số tờ khai, loại C/O người mua yêu cầu |
| Bảo hiểm hàng hóa | Giá trị lô hàng và điều kiện bảo hiểm chọn |
Khung giá tham khảo phần đường bộ có ở bài giá vận chuyển hàng quá khổ và chi phí vận chuyển siêu trường siêu trọng. Cước biển phải hỏi theo từng lô vì hãng tàu duyệt từng kiện.
Chứng từ xuất khẩu kết cấu thép đi Mỹ cần chuẩn bị gì?
Bộ chứng từ xuất khẩu kết cấu thép đi Mỹ gồm phần phía Việt Nam (người xuất lo) và phần phía Mỹ (người nhập lo nhưng cần số liệu từ người xuất). Thiếu một dòng số liệu là hàng có thể bị giữ ở cảng đến.
Gỗ kê là chỗ hay bị bỏ sót nhất. Theo tiêu chuẩn ISPM 15, mọi gỗ nguyên khai dùng kê, chèn hàng phải xử lý và đóng dấu; gỗ không đạt có thể bị buộc tái xuất. Về thuế, Mỹ đang áp thuế bổ sung theo Mục 232 với nhiều sản phẩm thép, nên người mua cần xác nhận mức thuế theo mã HTS trước khi chốt hợp đồng.
Thời gian chuẩn bị một lô hàng
Lô xuất khẩu kết cấu thép bằng Flat Rack nên bắt đầu chuẩn bị 2 đến 3 tuần trước ngày tàu chạy. Hãng tàu thường cần vài ngày để duyệt hàng quá khổ và cấp vỏ; giấy phép lưu hành mới Project Shipping xin khoảng 2 ngày làm việc khi hồ sơ đủ; còn đóng hàng tại xưởng thường gọn trong 1 đến 2 ngày tùy số cont và thiết bị cẩu.
Bảo hiểm và trách nhiệm khi có sự cố
Kết cấu thép sơn hoàn thiện có giá trị lớn và dễ hư hỏng bề mặt, nên lô xuất khẩu kết cấu thép nên mua bảo hiểm hàng hóa cho cả chặng đường bộ lẫn đường biển. Điều kiện bảo hiểm (loại A rộng nhất, B, C hẹp dần) quyết định trầy sơn, gỉ do nước biển có được bồi thường hay không.
Trách nhiệm của hãng tàu và nhà vận tải đều có giới hạn theo vận đơn và hợp đồng, thường thấp hơn giá trị thật của kiện thép. Khi có sự cố, cần chụp ảnh hiện trạng ngay, ghi chú trên phiếu giao nhận và báo bảo hiểm trong thời hạn quy định.
Những lỗi hay gặp khi đóng Flat Rack hàng thép
Bốn lỗi dưới đây làm lô xuất khẩu kết cấu thép tốn thêm tiền hoặc rớt tàu, phần lớn tránh được nếu chuẩn bị từ đầu.
Checklist gửi để nhận báo giá trong 2 giờ
Gửi đủ các thông tin dưới đây, Project Shipping lên phương án cont, xe, cẩu và báo giá trong 2 giờ làm việc.
| Thông tin | Ví dụ cần có |
|---|---|
| Bản vẽ hoặc packing list | Dài × rộng × cao từng kiện |
| Trọng lượng từng kiện | Kèm vị trí trọng tâm nếu kiện lệch tâm |
| Số kiện, số cont dự kiến | Ví dụ 4 kiện lớn + phụ kiện đóng thùng |
| Địa chỉ xưởng đóng hàng | Có cổng trục không, sức nâng bao nhiêu |
| Cảng đến, nước đến | Ví dụ cảng Mỹ và điểm giao cuối |
| Ngày hàng sẵn sàng | Để đặt chỗ Flat Rack kịp |
| Điều kiện giao hàng | FCA, CIF, CFR hoặc giao tới công trình |
| Phạm vi cần làm | Trucking, hải quan, cước biển, bảo hiểm |
Câu hỏi thường gặp
Kiện rộng hơn khung nóc Open Top (khoảng 2,23 m), nặng tập trung hoặc cần chằng từ hai bên hông thì chọn Flat Rack, vì Flat Rack không có vách hông và tải 38,8 đến 52,5 tấn tùy loại. Kiện chỉ cao quá nóc, còn lọt khung nóc 40 feet (khoảng 11,8 m × 2,23 m) và nhẹ hơn khoảng 26 tấn thì cân nhắc Open Top, so giá hai phương án với hãng tàu trước khi chốt.
Với hàng xuất khẩu kết cấu thép, hãng tàu tính theo kích thước và trọng lượng từng kiện để biết hàng chiếm thêm bao nhiêu chỗ trên tàu (lost slot). Kiện tràn hông hoặc vượt chiều cao bị tính thêm chỗ bên cạnh hoặc bên trên. Vì vậy cần gửi dài, rộng, cao và trọng lượng từng kiện, không chỉ tổng tấn.
Trong lô xuất khẩu kết cấu thép, mọi gỗ kê, pallet, thanh chèn bằng gỗ nguyên khai phải xử lý theo ISPM 15 (sấy nhiệt HT hoặc xông hơi) và có dấu IPPC đóng trực tiếp lên gỗ. Gỗ không có dấu hợp lệ có thể bị giữ, buộc tái xuất hoặc tiêu hủy tại Mỹ, chi phí do chủ hàng chịu.
Việt Nam và Mỹ chưa có hiệp định thương mại tự do, nên không có C/O ưu đãi thuế cho hàng đi Mỹ. Người mua có thể yêu cầu C/O không ưu đãi để chứng minh xuất xứ. Phía Mỹ đang áp thuế bổ sung theo Mục 232 với nhiều mặt hàng thép, người nhập khẩu cần tự xác nhận mức thuế theo mã HTS trước khi chốt giá.
Khi đủ thông số từng kiện, hãng tàu thường cần vài ngày để duyệt hàng quá khổ và cấp vỏ Flat Rack. Giấy phép lưu hành xe quá khổ khoảng 2 ngày làm việc khi hồ sơ đủ. Việc đóng hàng tại xưởng thường gọn trong 1 đến 2 ngày tùy số cont và thiết bị cẩu. Nên đặt chỗ sớm 2 đến 3 tuần trước ngày tàu chạy.
Project Shipping làm hàng quá khổ cho dự án nhà máy, công trình từ cảng tới chân công trình và chiều ngược lại. Xem thêm năng lực tại trang vận chuyển hàng siêu trường siêu trọng và dịch vụ vận chuyển container Flat Rack.
