Bạn đã bao giờ nghe đến thuật ngữ “BAF” trong lĩnh vực xuất nhập khẩu chưa? BAF là viết tắt của “Bunker Adjustment Factor”, một trong những phí quan trọng trong ngành vận tải biển. Bạn muốn hiểu rõ hơn về phí này và tầm quan trọng của nó trong hoạt động xuất nhập khẩu? Hãy cùng Project Shipping tìm hiểu chi tiết về BAF phí là gì và cách nó ảnh hưởng đến chi phí vận chuyển hàng hóa.
Cập nhật 2026: Nhiều chủ hàng vẫn thắc mắc BAF là phí gì khi thấy khoản phụ phí này xuất hiện trên draft bill hoặc booking confirmation, nhất là giai đoạn giá dầu (bunker) biến động theo quy định giới hạn lưu huỳnh IMO 2020. Mỗi hãng tàu công bố mức phí BAF riêng theo tuyến và điều chỉnh định kỳ, nên trước khi chốt booking, chủ hàng nên hỏi thẳng forwarder cách hãng tàu đang áp dụng BAF trên tuyến của mình để tránh phát sinh chi phí ngoài dự kiến.
BAF là phí gì?
Nói đơn giản, BAF là phí gì? Đây là khoản phí bổ sung trên cước biển, áp dụng để điều chỉnh chi phí do biến động giá nhiên liệu gây ra. Chức năng chính của BAF là đảm bảo tính cân đối trong giá cước biển và bù đắp những thay đổi liên quan đến giá nhiên liệu. Thuật ngữ tương đương của nó là FAF (Fuel Adjustment Factor).
Phí BAF thể hiện sự nhạy cảm đối với biến động của giá nhiên liệu trên thị trường toàn cầu. Các biến động này có thể phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tình hình cung cấp và cầu đối với nhiên liệu, sự thay đổi trong sản xuất dầu, biến động giá dầu thô và các yếu tố khác.
Qua việc điều chỉnh giá cước biển dựa trên biến động của giá nhiên liệu, phí BAF giúp duy trì sự ổn định và bền vững trong hoạt động vận tải biển. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường nhiên liệu biến động không ngừng, đảm bảo rằng các công ty vận tải biển có thể hoạt động hiệu quả và bền vững trên thị trường.
Phí BAF xuất hiện như thế nào trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa?
Để hiểu rõ BAF là phí gì, hãy quay lại lịch sử hình thành: đầu tiên, hãy nhắc đến những năm 1970, thời điểm thế giới và nền kinh tế chung đối mặt với một cú sốc lớn với giá nhiên liệu bất ngờ tăng cao đột ngột với biên độ lớn. Trong tình hình đó, nhiều ngành công nghiệp bị ảnh hưởng, đặc biệt là những đơn vị cung cấp dịch vụ vận chuyển hàng hóa. Tăng giá nhiên liệu ảnh hưởng đến lợi nhuận của họ.
Trong thời điểm đó, các đơn vị chủ hàng vẫn luôn yêu cầu các hãng tàu vận tải container duy trì tốc độ để đảm bảo hàng hóa đến đích đúng thời hạn. Điều này dẫn đến việc chi phí nhiên liệu tăng lên đáng kể. Trong khi đó, giá nhiên liệu thế giới liên tục tăng và các hãng tàu vận chuyển lại không có đủ thời gian để điều chỉnh lại giá cước vận chuyển, gây thiệt hại đáng kể về lợi nhuận.
Để giải quyết tình hình này, phí BAF ra đời nhằm khắc phục việc giá nhiên liệu biến động trong quá trình vận chuyển hàng hóa. Dần về sau, phí BAF trở thành một yếu tố không thể thiếu trong các hoạt động giao thương và mua bán.
Tùy thuộc vào từng hãng tàu, mức phí BAF sẽ khác nhau và không có mức cố định. Thực tế, phí BAF này thường được tính dựa trên một phần trăm của cước biển hoặc dựa trên khối lượng hàng hóa, hoặc theo mỗi mét khối hàng nếu đó là loại hàng đặc biệt.
Nhiều hãng tàu cũng tính phí BAF dựa trên từng container hàng hóa. Nếu giá xăng dầu, nhiên liệu giảm, các hãng tàu có thể thương lượng và giảm phí BAF để phù hợp cho cả hai bên.
Phụ phí BAF do ai quy định? Bên nào cần đóng?
Tóm lại, khi được hỏi BAF là phí gì và ai đặt ra mức phí này: phụ phí BAF được quy định bởi các hãng tàu dựa trên công thức tính toán riêng của họ, không qua một cơ quan quản lý chung nào.
Người phải đóng phụ phí BAF thường là bên thanh toán cước vận chuyển hàng hóa qua đường biển. Thông thường, bên thanh toán cước vận chuyển có thể là bên xuất khẩu (EXW) hoặc bên nhập khẩu (CIF, DDP).
Trong một số trường hợp, bên xuất khẩu và nhập khẩu có thể thỏa thuận chia sẻ phụ phí BAF theo tỷ lệ nhất định.
Lô hàng của bạn phát sinh nhiều phụ phí biến động (BAF, CAF, PSS) và cần forwarder báo giá rõ ràng ngay từ đầu? Gọi 0909 411 668 hoặc chat Zalo Project Shipping để được bóc tách cước biển và phụ phí minh bạch trước khi chốt booking.
Những loại phí khác ngoài phí BAF bạn cần biết
Hiểu được BAF là phí gì mới chỉ là bước đầu, trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, các chủ hàng cần tính toán và điều chỉnh tất cả các loại phụ phí có thể phát sinh trong quá trình vận chuyển hàng. Điều này giúp họ có thể điều chỉnh giá bán hàng hóa một cách hợp lý nhất.
Ngoài phí BAF (phí điều chỉnh nhiên liệu), các chủ hàng cũng phải đối mặt với nhiều loại phụ phí biến động khác, ví dụ như phí DDC (Destination Delivery Charge) thu tại cảng đích, bao gồm:
- Phí GRI (General Rate Increase): Đây là phụ phí cước vận chuyển tăng vào mùa cao điểm, đặc biệt trong các mùa lễ Giáng sinh ở thị trường châu Âu.
- Phí CAF (Currency Adjustment Factor): Đây là phí điều chỉnh theo biến động tỷ giá ngoại tệ. Tương tự như BAF, các hãng tàu quy định và thu phí này từ các chủ hàng để bù đắp cho biến động của tỷ giá ngoại tệ trong quá trình vận chuyển hàng hóa.
- Phí PSS (Peak Season Surcharge): Đây là phí áp dụng vào mùa cao điểm. Thường, các hãng tàu sẽ thu phí này cho những chuyến vận chuyển vào mùa cao điểm, từ khoảng tháng 8 đến tháng 10 hàng năm hoặc từ tháng 11 đến tháng 1 của năm tiếp theo.
- Phí THC (Terminal Handling Charge): phí xếp dỡ container tại cảng, thu riêng với BAF và áp dụng cho mọi lô hàng qua cảng chứ không phụ thuộc giá nhiên liệu.
Câu hỏi thường gặp về BAF là phí gì
BAF là phí gì và khi nào phát sinh trên lô hàng?
BAF là phí gì nói ngắn gọn: đây là phụ phí điều chỉnh biến động giá nhiên liệu (Bunker Adjustment Factor) mà hãng tàu cộng thêm vào cước biển gốc, phát sinh ngay khi phát hành booking chứ không chờ đến khi giao hàng.
BAF surcharge có phải một loại phí khác với BAF không?
Không. BAF surcharge chỉ là cách gọi tiếng Anh của phụ phí BAF, một số hãng tàu quốc tế dùng thuật ngữ này thay vì viết tắt BAF trên booking confirmation.
BAF (Bunker Adjustment Factor) khác CAF như thế nào?
BAF điều chỉnh theo biến động giá nhiên liệu, còn CAF (Currency Adjustment Factor) điều chỉnh theo biến động tỷ giá ngoại tệ. Hai phụ phí này độc lập và có thể cùng xuất hiện trên một lô hàng.
Phí BAF được tính theo công thức nào?
Không có công thức chung cho mọi hãng tàu. Tùy tuyến, BAF có thể tính theo phần trăm cước biển, theo container hoặc theo khối lượng hàng, và được từng hãng tàu công bố, điều chỉnh định kỳ.
Phí BAF có bắt buộc trên mọi tuyến vận chuyển không?
Phần lớn tuyến quốc tế đều áp dụng BAF vì giá nhiên liệu tàu biển biến động liên tục, nhưng mức phí cụ thể khác nhau theo hãng tàu, tuyến và thời điểm, nên chủ hàng cần hỏi rõ forwarder trước khi chốt giá.
Xem thêm: Phí THC là gì? Việt Nam áp dụng phí THC ở mức nào?
Hy vọng rằng bài viết của Project Shipping đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan về BAF là phí gì? Tìm hiểu về phí BAF trong hoạt động xuất nhập khẩu. Hãy áp dụng những kiến thức này vào thực tiễn kinh doanh của bạn để tối ưu hóa quá trình vận chuyển và tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh.
